BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//jEvents 2.0 for Joomla//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT UID:25ab13f8c3700a06713ea11096b22da4 CATEGORIES:{lang en}Anniversary{/lang}{lang pl}Rocznice{/lang} SUMMARY:Ustanowienie Orderu Virtuti Militari DESCRIPTION;ENCODING=QUOTED-PRINTABLE:

Order Virtuti Militari – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe, nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojennym na świecie, sp ośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augu sta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwi e pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfedera cji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Pierwsze nadania miały miejs ce 22 czerwca 1792 roku a wręczenie medali (złotych i srebrnych - początkow a forma orderu) nastąpiło 25 czerwca 1792 roku w Ostrogu na Wołyniu, gdzie znajdował się obóz wojsk Rzeczypospolitej. Udekorowano nimi 15 oficerów i 4 0 żołnierzy biorących udział w bitwie pod Zieleńcami, którzy, po ustanowien iu statutu, mieli stworzyć pierwszy skład kapituły orderu. Na przełomie sie rpnia i września 1792 roku ustanowiono statut orderu i zmieniono jego kszta łt na formę krzyża. Statut orderu został opracowany na podstawie statutu au striackiego Orderu Wojskowego Marii Teresy i dzielił się na pięć klas: I Kl asa – Krzyż Wielki z Gwiazdą, II Klasa – Krzyż Komandorski, III Klasa – Krz yż Kawalerski, IV Klasa – Medal Złoty, V Klasa – Medal Srebrny. 29 sierpnia 1792 roku konfederacja targowicka ogłosiła uniwersał zakazujący noszenia i przyznawania orderu. 22 listopada 1793 roku sejm grodzieński uchylił uniwe rsał konfederacji i przywrócił order jako odznaczenie wojskowe. Pod naciski em carycy Rosji Katarzyny II, król Stanisław August Poniatowski wraz z Radą Nieustającą, rezolucją z 7 stycznia 1794 roku uchylił uchwałę sejmową i za bronił noszenia medali i krzyży Virtuti Militari, nakazując ich zwrot w cią gu miesiąca pod groźbą najsurowszych kar kryminalnych. W 1806 roku generał lejtnant książę Józef Poniatowski rozpoczął starania o przywrócenie w oddzi ałach polskich walczących w wojskach napoleońskich polskiego orderu wojenne go. 26 grudnia 1806 roku dekret króla saskiego i księcia warszawskiego Fryd eryka Augusta otworzył drogę do jego nadawania i ostatecznie ustalił się ob owiązujący do dziś podział orderu: I Klasa – Krzyż Wielki z Gwiazdą, II kla sa – Krzyż Komandorski, III klasa – Krzyż Kawalerski, IV klasa – Krzyż Złot y, V klasa – Krzyż Srebrny. W myśl statutu order otrzymał nazwę Order Wojsk owy Księstwa Warszawskiego. Fryderyk August jako książę warszawski mógł nad awać order bez żadnych ograniczeń. Jednak rozkazem z 22 lutego 1808 roku mi nistra wojny Księstwa Warszawskiego Józefa Poniatowskiego, zaczęto go nadaw ać za konkretne czyny bohaterstwa na polu walki. 10 października 1812 roku został wydany dekret, w myśl którego każdy podoficer i szeregowy odznaczony Krzyżem Złotym lub Srebrnym miał prawo pobierać roczną pensję do czasu awa nsu na oficera, lub w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej – dożywotnio . Po utworzeniu Królestwa Polskiego na mocy Konstytucji Królestwa Polskiego order otrzymał nazwę Order Wojskowy Polski i w myśl statutu nadawano go uc zestnikom kampanii 1812, 1813 i 1814 roku. Wnioski w sprawie orderów rozpat rywała specjalna Komisja Rządowa Wojny. Na mocy dekretu z 5 czerwca 1817 ro ku utrzymano przywilej dożywotniej pensji dla podoficerów i szeregowych a d odatkowo oficer odznaczony tym medalem nabywał prawo do uzyskania szlachect wa. Po wybuchu powstania listopadowego wznowiono nadawanie orderu, który ot rzymał uchwałą Sejmu z 19 lutego 1831 roku nazwę Order Virtuti Militari. Pi erwsze nadanie nastąpiło 3 marca 1831 roku. Po klęsce powstania, rozkazem z 12 stycznia 1832 roku, car Rosji Mikołaj I zdegradował Order Virtuti Milit ari do rangi rosyjskiej odznaki, zwanej Polską Odznaką Zaszczytną za Zasług i Wojenne, którą nadawano uczestnikom tłumienia powstania listopadowego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Sejm Ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej na mocy ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 roku wskrzesił order, nadają c mu nazwę Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Sejm Rzeczypospolitej Polski ej postanowił m.in. że każdy kawaler orderu (bez względu na klasę i inne po bory otrzymywane z tytułu wykonywanej pracy) będzie otrzymywał dożywotnio r oczną pensję orderową w wysokości 300 złotych. Ponadto przyznano im przywil ej pierwszeństwa przy przydziale ziemi, przy obejmowaniu posad rządowych, p rzy przyjmowaniu do zakładów dla inwalidów oraz uzyskiwaniu dla dzieci miej sc stypendialnych w rządowych placówkach oświatowych i zakładach wychowawcz ych. Kawalerowie orderu Virtuti Militari mieli także prawo do honorów ze st rony wojskowych równych stopniem, a nie posiadających orderu. Podoficerowie i szeregowi odznaczeni tym Krzyżem mieli prawo awansowania na stopień ofic erski, o ile posiadali odpowiednie kwalifikacje. Wszyscy odznaczeni Orderem Virtuti Militari tworzyli zgodnie z ustawą braterski zespół pod nazwą Zgro madzenie Kawalerów Orderu Virtuti Militari z Kanclerzem Orderu i Kapitułą n a czele. Przewodniczącym Kapituły z tytułem Kanclerza mógł być najstarszy k lasą i kolejnością kawaler orderu (był nim marszałek Józef Piłsudski, jako jedyny Polak odznaczony Krzyżem Wielkim z Gwiazdą). Ustawa z 1919 roku usta nowiła Święto Orderu na dzień 3 maja. 22 stycznia 1920 roku w rocznicę wybu chu powstania styczniowego odbyła się pierwsza dekoracja Krzyżami Srebrnymi . Kawalerem tego orderu został wówczas pośmiertnie 13 letni obrońca Lwowa A ntoni Petrykiewicz. Po roku 1926 odznaczeni zobowiązani byli nosić pełne oz naki orderu, nawet na mundurze polowym. 25 marca 1933 roku Sejm RP uchwalił nową ustawę o Orderze Virtuti Militari, którą ogłoszono 8 maja. Ustawa prz eniosła Święto Orderu na 11 listopada oraz zmieniła jego nazwę na Order Woj enny Virtuti Militari (dotychczas: Wojskowy). Wprowadzone zostały zmiany w wyglądzie odznak orderowych, precyzyjniej określono warunki przyznawania po szczególnych klas orderu, uzależnione od funkcji odznaczonego i kwalifikacj i czynu. Kawalerowie Orderu, obywatele polscy tworzyli Zgromadzenie Kawaler ów Orderu Wojennego Virtuti Militari". Przysługiwały im bez względu na klas ę te same uprawnienia, jakie nadano w ustawie z 1919 roku, z tym że podofic er odznaczony Krzyżem Złotym mógł być mianowany do stopnia podporucznika, a szeregowiec tylko do stopnia sierżanta. Nowa ustawa z 1933 roku rozszerzał a ponadto zakres przywilejów. Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari otrzymali dodatkowo uprawnienia do 80% zniżki kolejowej oraz leczenia na k oszt skarbu państwa, jeżeli choroba była skutkiem służby wojskowej w czasie wojny. Państwo polskie było zobowiązane również dostarczyć im pracy zapewn iającej godne utrzymanie, natomiast niezdolni do pracy i nie mający odpowie dnich warunków materialnych otrzymywali zaopatrzenie, jak dla osób szczegól nie zasłużonych. Ponadto od 1933 roku roczna pensja orderowa w wysokości 30 0 złotych była zwolniona od podatku i nie mogła być zajęta sądownie. Po utw orzeniu we Francji Polskich Sił Zbrojnych rozkazem Naczelnego Wodza gen. dy w. Władysława Sikorskiego z 1940 roku przywrócono nadawanie Orderu Virtuti Militari z zachowaniem przepisów obowiązujących w ustawie z 25 marca 1933 r oku. Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 22 grudnia 1944 roku o orderach i odznaczeniach uznał Order Virtuti Militari za odznaczenie woj skowe Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl dekretu Order był nadawany przez Pr ezydium Krajowej Rady Narodowej na wniosek przewodniczącego PKWN. Dekret za chował zasadnicze postanowienia ustawy z 1 sierpnia 1919 roku, zniósł jedna k zgromadzenia kawalerów orderu, jego kanclerza i kapitułę oraz pensję. Po roku 1947 wszelkie uprawienia do nadawania Orderu otrzymał Prezydent RP, a później Rada Państwa. Ustawa Sejmu z 17 lutego 1960 roku o orderach i odzna czeniach, zastępując dotychczasowe przepisy, nadała orderowi nazwę Order Vi rtuti Militari. Ustawa nie zawierała szczegółowych kryteriów nadawania orde ru określając jedynie, że jest on orderem wojennym, stanowiącym nagrodę za wybitne zasługi bojowe. W 1976 roku w proteście przeciw odznaczeniu przez w ładze PRL sowieckiego przywódcy Leonida Breżniewa Orderem Virtuti Militari I klasy, przedwojenni dowódcy wojskowi zorganizowali uroczystość złożenia n a Jasnej Górze swoich orderów Virtuti Militari. Order Wojenny Virtuti Milit ari po 1989 roku nie był nadawany. 16 października 1992 roku Sejm uchwalił ustawę, na mocy której orderowi nadano ponownie nazwę Order Wojenny Virtuti Militari. Została przywrócona Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari a order nadawany ma być przez Prezydenta RP. Określono również podobne, szcz egółowe kryteria nadawania, jak w ustawie z 25 marca 1933 roku. Dodano równ ież, że order może być nadany tylko w czasie wojny lub nie później niż prze z pięć lat od jej zakończenia. W 1995 roku Kapituła Orderu Virtuti Militari wyjaśniła kwestie legalności nadań tego odznaczenia w okresie Polski Ludow ej. W specjalnym dokumencie oznajmiła także: [...] w obronie i przez szacun ek dla zasług żołnierza polskiego stwierdzamy głośno i dobitnie, że praktyk a nadań przez władze Polski Ludowej Orderów Virtuti Militari, zwłaszcza naj wyższych klas nadanych w bezprecedensowej liczbie przedstawicielom obcego m ocarstwa, to obraza honoru polskiego żołnierza. Postanowieniem z 10 lipca 1 990 roku prezydent RP Wojciech Jaruzelski uchylił uchwałę Rady Państwa PRL z 21 lipca 1974 roku w sprawie nadania Leonidowi Breżniewowi Krzyża Wielkie go Orderu Wojennego Virtuti Militari. Postanowieniem z 2 sierpnia 1995 roku prezydent RP Lech Wałęsa uchylił uchwałę Krajowej Rady Narodowej z 24 kwie tnia 1946 roku w części dotyczącej nadania generałowi broni Iwanowi Sierowo wi Krzyża IV klasy Orderu Virtuti Militari. Postanowieniem z 26 lipca 2006 roku prezydent RP Lech Kaczyński pozbawił orderu Wincentego Romanowskiego, nadanego na mocy rozkazu Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 3 sierpnia 1 945 roku. Powodem tej decyzji były prześladowania działaczy niepodległościo wych.

DTSTAMP:20260519T020159Z DTSTART;VALUE=DATE:20130622 DTEND;VALUE=DATE:20130623 SEQUENCE:0 RRULE:FREQ=MONTHLY;COUNT=100;INTERVAL=12;BYMONTHDAY=+22 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR