BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//jEvents 2.0 for Joomla//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT UID:129f24baa40c842b76f5954105a0fd45 CATEGORIES:{lang en}Anniversary{/lang}{lang pl}Rocznice{/lang} SUMMARY:Powstanie w getcie warszawskim DESCRIPTION;ENCODING=QUOTED-PRINTABLE:

Powstanie w getcie warszawskim (jidysz ‏וואַרשעווער געטאָ־אויפֿשטאַנד; war szewer geto-ojfsztand) – zbrojne wystąpienie żydowskich podziemnych formacj i zbrojnych, które wybuchło na terenie warszawskiego getta pod koniec jego likwidacji przez Niemców w trakcie Operacji Reinhard (akcja zagłady Żydów p olskich w ramach „ostatecznego rozwiązania").Powstanie wybuchło w wigilię ż ydowskiego święta Paschy, 19 kwietnia 1943 – w momencie, gdy w tzw. getcie szczątkowym znajdowało się tylko ok. 50-70 tysięcy Żydów (wobec niemal pół miliona w szczytowym okresie jego zaludnienia). Do wybuchu powstania doszło podczas zarządzonej przez Heinricha Himmlera akcji ostatecznej likwidacji getta. Gdy na teren getta przez bramę znajdującą się na ulicy Nalewki o świ cie 19 kwietnia 1943 wkroczyły niemieckie oddziały wojskowe i policyjne ora z wspierające je kolaboranckie formacje ukraińskie i łotewskie pod dowództw em Ferdinanda von Sammern-Frankenegga, powstańcy otworzyli do nich ogień[9] . Oddziały niemieckie zostały zatrzymane na obydwu najważniejszych arteriac h tej części getta – na Nalewkach róg Gęsiej oraz ulicy Zamenhofa przy Miłe j. W ciągu następnych tygodni, siły SS i policji pod komendą nowego dowódcy , SS-Gruppenführera Jürgena Stroopa, krwawo stłumiły powstanie i wymordował y większość ludności (na miejscu lub w obozie zagłady w Treblince). Cały te ren dzielnicy żydowskiej metodycznie spalono i zrównano z ziemią, a 16 maja 1943 wysadzono w powietrze Wielką Synagogę. Niemcy ogłosili stłumienie pow stania, chociaż sporadyczne walki ustały dopiero w czerwcu 1943 roku. Ostat ni „gruzowcy" ukrywali się na terenie getta do 1944 roku. Powstanie – pierw sze miejskie wystąpienie powstańcze w okupowanej przez Niemców Europie – ni e miało celów militarnych: biorąc pod uwagę brak jakichkolwiek szans na pow odzenie, było desperackim aktem wyboru godnej śmierci z bronią w ręku, jak i odwetu na prześladowcach przez garstkę kilkuset bojowników Żydowskiej Org anizacji Bojowej (ŻOB, dowodzonej przez Mordechaja Anielewicza i Marka Edel mana) oraz Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW, pod dowództwem Pawła Frenkl a i Leona Rodala), wspieranych przez polskie organizacje podziemne. Ze wzgl ędu na swoją symboliczną wymowę, powstanie w getcie warszawskim uważane jes t przez naród żydowski za jedno z najważniejszych wydarzeń w jego historii.

DTSTAMP:20260519T050459Z DTSTART;VALUE=DATE:20130419 DTEND;VALUE=DATE:20130420 SEQUENCE:0 RRULE:FREQ=MONTHLY;COUNT=100;INTERVAL=12;BYMONTHDAY=+19 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR