BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//jEvents 2.0 for Joomla//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT UID:a5167871f0bb8e7b92f470fc9277bc55 CATEGORIES:{lang en}Anniversary{/lang}{lang pl}Rocznice{/lang} SUMMARY:1 Polska Dywizja Pancerna DESCRIPTION;ENCODING=QUOTED-PRINTABLE:

1 Polska Dywizja Pancerna (1st Polish Armo ured Division) – wielka jednostka pancerna Polskich Sił Zbrojnych na Zachod zie w czasie II wojny światowej (1942–1947). 1 Dywizja Pancerna została sfo rmowana na podstawie rozkazu Naczelnego Wodza, gen. broni Władysława Sikors kiego wydanego w dniu 25 lutego 1942 roku, na bazie jednostek wydzielonych ze składu I Korpusu Polskiego w Wielkiej Brytanii: 10 Brygady Kawalerii Pan cernej, 16 Brygady Czołgów, Dywizjonu Rozpoznawczego Korpusu,1 Batalionu Ci ężkich Karabinów Maszynowych Korpusu, Batalionu Saperów Korpusu. W początko wym okresie jednostki Dywizji uczestniczyły w osłanianiu ok. dwustukilometr owego odcinka wschodniego wybrzeża Szkocji przed ewentualnym desantem Wehrm achtu. Okres ten zakończył się udanymi manewrami w północnej Anglii. Stan l iczebny 1 Dywizji Pancernej wynosił wówczas: 885 oficerów, 15210 podoficeró w i żołnierzy, 381 czołgów, 473 działa i 5060 pojazdów mechanicznych różneg o przeznaczenia. 1 i 2 Pułk Czołgów oraz 24 Pułk Ułanów wyposażone były w c zołgi typu M4 Sherman; 10 Pułk Strzelców Konnych miał na stanie maszyny Mk VIII Cromwell, natomiast 10 Pułk Dragonów był oddziałem piechoty zmotoryzow anej na wozach bojowych typu Carrier. Pod koniec lipca 1944 dywizja została przerzucona do Normandii w kilku etapach, ostatnie elementy zostały wyłado wane 1 sierpnia. Do akcji weszła 8 sierpnia 1944 w składzie 1 Armii Kanadyj skiej podczas Operacji Totalize. Wspólnie z 4 Kanadyjską Dywizją Pancerną r ozpoczęła natarcie wzdłuż drogi Caen-Falaise w celu okrążenia sił 7 Armii n iemieckiej. Operacja ta zakończyła się jednak niepowodzeniem. 14 sierpnia d ywizja wzięła udział w Operacja Tractable, która miała spowodować okrążenie dwóch niemieckich armii w kotle w okolicach Falaise. Dowodzący atakiem gen erał Guy Simonds planował błyskawiczne zdobycie Falaise jeszcze pierwszego dnia operacji. Ofensywa przekształciła się jednak w powolne i uciążliwe nat arcie. Niemcy posiadali w tym rejonie znaczne siły i głębokie rubieże obron ne. Przez 4 dni trwały zaciekłe walki o przejście na rzece Dives. W końcu 1 0 Pułk Strzelców Konnych i 1 Pułk Pancerny je zdobyły. Następnie Maczek pod zielił siły dywizji na dwa zgrupowania, od nazwisk dowódców zwane zgrupowan iami Stefanowicza i Zgorzelskiego i pchnął je w zaistniały wyłom na tyły Ni emców. Strategiczny węzeł drogowy w Chambois wspólnie z amerykańskim batali onem z 90 Dywizji Piechoty zdobyło zgrupowanie Zgorzelskiego (w jego składz ie: 10 Pułk Dragonów i 24 Pułk Ułanów), a na wzgórzu Mont Ormel zwanym „Mac zugą" ulokowały się zgrupowanie Stefanowicza (1 Pułk Pancerny, Batalion Str zelców Podhalańskich), wzmocnione później przez grupę Koszutskiego (2 Pułk Pancerny, 8 Batalion Strzelców) i 9 Batalion Strzelców. Niemieckie kontrnat arcie na pozycje 1 Dywizji, mające rozerwać pierścień okrążenia, rozpoczęło się w nocy z 19 na 20 sierpnia. Przez następne dwa dni dywizja toczyła zaż arte walki o wzgórza Mont Ormel oraz miasteczko Chambois. Niemcy atakowali z trzech stron: z zachodu przez 7 Armię i od wschodu i północy przez II Kor pus Pancerny SS. Polskie oddziały zostały okrążone, a ich zaopatrywanie mog ło odbywać się tylko z powietrza. Natarcia niemieckie uderzały falami i pow oli wyczerpywały siły dywizji. W południe 21 sierpnia okrążonym polskim jed nostkom na Mont Ormel przybyła z odsieczą 4 Kanadyjska Dywizja Pancerna. W tej sytuacji siły niemieckie nie miały już szans na wydostanie się z okrąże nia. Po udanej akcji generał Montgomery powiedział: Niemcy byli jakby w but elce, a polska dywizja była korkiem, którym ich w niej zamknęliśmy. Boje te znane są w polskiej historiografii jako bitwa pod Falaise. Po bitwie pod F alaise Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu, aż po brzeg Skaldy. Wojska alian ckie przeszły do pościgu, a do nich 29 sierpnia dołączyła 1 Dywizja Pancern a. Jako samodzielna kolumna rozpoczęła pościg. W ciągu 9 dni pokonała odleg łość 400 km, staczając liczne walki z cofającym się nieprzyjacielem i opano wując kolejne miasta. 6 września wkroczyła do Belgii, gdzie 10 Pułk Strzelc ów Konnych rozbił jedną z niemieckich dywizji piechoty, a 3 Brygada Strzelc ów zdobyła miasto Ypres. 8 września, po okrążeniu i z pomocą ruchu oporu od bito Tielt. W tym samym czasie atakowano Ruysselede, w którym Niemcy bronil i się bardzo zaciekle, a walki przedłużały się. W tej sytuacji Stanisław Ma czek skierował tam dodatkowe siły. Niemcy po ciężkich stratach zostali zmus zeni do wycofania się. Następnie oddział pod dowództwem podpułkownika Koszu tskiego wyruszył z zadaniem opanowania przeprawy na Kanale Gandawskim. LXVI I korpus okazał się jednak zbyt silny i polska dywizja została zatrzymana. Wprawdzie Batalion Strzelców Podhalańskich zdołał sforsować pierwszą odnogę kanału ale ze względu na duże straty Podhalańczycy musieli się wycofać. 10 września dowódca Korpusu Kanadyjskiego nakazał przerwanie forsowania kanał u i skierował 1 Dywizję Pancerną w rejon Gandawy. Południowa część miasta b yła już w tym czasie opanowana przez jednostki brytyjskiej 2 Armii, natomia st północną wciąż okupowali Niemcy. Miasto znajdywało się pod ciężkim ognie m artylerii niemieckiej. Do Gandawy wkroczyła 3 Brygada Strzelców, owacyjni e witana przez mieszkańców i wraz z belgijskim ruchem oporu zaatakowano pół nocną część miasta. Walki toczyły się kilka dni i dopiero 17 września Niemc y zaprzestali ostrzału. W tym samym czasie 10 Brygada Kawalerii Pancernej p rzeszła do rejonu na wschód od Gandawy i opanowała szereg miast, biorąc do niewoli około 170 żołnierzy niemieckich. Silna obrona kanału Gandawskiego z musiła dowództwo 1 Armii Kanadyjskiej do zmiany kierunku działań. 15 wrześn ia II Korpus Kanadyjski z wchodzącą w jego skład 1 Dywizją Pancerną uderzył y w kierunku ujścia Skaldy. Po drodze był port Terneuzen, jednak żeby go zd obyć trzeba było zaatakować dwa miasta położone w pobliżu. Miejscowość Axel położona była na wzgórzu i stanowiła naturalny bastion obrony. Natarcie ro zpoczęło się 16 września i trwało kilka dni. 19 września udało się opanować oba miasta a generał Maczek rozpoczął porządkowanie oddziałów 1 Dywizji Pa ncernej. 27 października Polacy otrzymali rozkaz ataku na ważny węzeł drogo wy i stolicę Brabancji – Bredę. 29 października po ciężkich walkach udaje s ię wyzwolić Bredę bez strat wśród ludności cywilnej. Uderzenie trwało dwa d ni po czym dywizja uderzyła na Moerdijk. Atak rozpoczął się 3 listopada i z akończył się dopiero 9 listopada. Trudny teren uniemożliwiał szybki atak. A rtyleria musiała niszczyć niemieckie umocnienia aby stały się możliwe do pr zejścia przez czołgi. Zaangażowano wówczas 20 dywizjonów artylerii z 1 Armi i Kanadyjskiej aby pomogły w wyrąbywaniu przejścia. Dopiero po 6 dniach i s ilnym ataku 1 Dywizji Niemcy skapitulowali. Po zdobyciu Moerdijk Polacy prz eszli do obrony nad rzeką Mozą i aż do 7 kwietnia 1945 roku prowadzili wypa dy w celach rozpoznawczych. Czas ten charakteryzował się ciągłymi patrolami , uzupełnianiem sprzętu i personelu oraz nieustającym szkoleniem. 8 kwietni a ruszyła ostatnia wielka ofensywa aliantów na Zachodzie. 1 Dywizja Pancern a przekroczyła granicę niemiecką pod Goch i uderzyła w kierunku kanału Kuer sten. Nie udało się sforsować go z marszu i dopiero po silnym wsparciu lotn iczym i artyleryjskim udało się przełamać obronę niemiecką. 2 Pułk Pancerny oswobodził obóz kobiet-żołnierzy Armii Krajowej w Oberlangen. Były one pie rwszymi w historii wojen kobietami jeńcami. Obóz liczył 1745 osób w tym 9 n iemowląt. Podpułkownik Stanisław Koszutski powiedział wtedy: „Żołnierze Arm ii Krajowej i Towarzysze Broni, to historyczny moment spotkania na ziemi ni emieckiej dwóch Polskich Sił Zbrojnych. Dzień 18 kwietnia niech zostanie na zawsze w Waszej Pamięci jako ukoronowanie dążeń i trudów. Niech żyje Polsk a!". Następnym zadaniem dywizji był atak na niemiecką bazę morską w Wilhelm shaven. Siły atakujące składały się z trzech kolumn: 3 Kanadyjskiej Dywizji Piechoty, 1 Polskiej Dywizji Pancernej i 4 Kanadyjskiej Dywizji Pancernej. Natarcie przebiegało w bardzo trudnym terenie Niziny Fryzyjskiej z licznym i depresjami, kanałami, rzekami i zalewami. 4 maja dywizja dotarła pod zewn ętrzny pierścień umocnień miasta i rozpoczęła przygotowania do szturmu. Dzi eń przed natarciem nadeszła wiadomość o upadku Berlina. W pasie natarcia 21 Grupy Armii Niemcy skapitulowali. 5 maja płk dypl. Antoni Grudziński przyj ął kapitulację dowództwa twierdzy, bazy Kriegsmarine, floty "Ostfrisland", dziesięciu dywizji piechoty i ośmiu pułków piechoty i artylerii. Następnego dnia, ku zdziwieniu oficerów niemieckich, 1 Dywizja rozpoczęła okupowanie miasta i portu, zawieszając nad nim polskie flagi. W Wilhelmshaven wzięto d o niewoli 2 admirałów, 1 generała, 1900 oficerów i 32 żołnierzy. Zdobyto 3 krążowniki, 18 okrętów podwodnych, 205 innych jednostek, 94 działa forteczn e, 159 dział polowych, 560 ciężkich karabinów maszynowych, 40 000 karabinów , 280 000 pocisków artyleryjskich, 64 miliony sztuk amunicji strzeleckiej, składy min i torped oraz zapasy żywności dla 50 tysięcy ludzi na 3 miesiące . Przez następne dwa lata Polacy, pod dowództwem generała Klemensa Rudnicki ego, pełnili zadania okupacyjne na terenie północno-zachodnich Niemiec. W c zerwcu 1947 roku 1 Dywizja została przerzucona do Anglii, gdzie nastąpiła j ej demobilizacja i rozbrojenie.

DTSTAMP:20260519T064413Z DTSTART;VALUE=DATE:20130225 DTEND;VALUE=DATE:20130226 SEQUENCE:0 RRULE:FREQ=MONTHLY;COUNT=100;INTERVAL=12;BYMONTHDAY=+25 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR