BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//jEvents 2.0 for Joomla//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT UID:a5167871f0bb8e7b92f470fc9277bc55 CATEGORIES:{lang en}Anniversary{/lang}{lang pl}Rocznice{/lang} SUMMARY:1 Polska Dywizja Pancerna DESCRIPTION;ENCODING=QUOTED-PRINTABLE:1 Polska Dywizja Pancerna (1st Polish Armoured Division) – wielka jednostka pancerna Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w czasie II wojny światowej ( 1942–1947). 1 Dywizja Pancerna została sformowana na podstawie rozkazu Nacz elnego Wodza, gen. broni Władysława Sikorskiego wydanego w dniu 25 lutego 1 942 roku, na bazie jednostek wydzielonych ze składu I Korpusu Polskiego w W ielkiej Brytanii: 10 Brygady Kawalerii Pancernej, 16 Brygady Czołgów, Dywiz jonu Rozpoznawczego Korpusu,1 Batalionu Ciężkich Karabinów Maszynowych Korp usu, Batalionu Saperów Korpusu. W początkowym okresie jednostki Dywizji ucz estniczyły w osłanianiu ok. dwustukilometrowego odcinka wschodniego wybrzeż a Szkocji przed ewentualnym desantem Wehrmachtu. Okres ten zakończył się ud anymi manewrami w północnej Anglii. Stan liczebny 1 Dywizji Pancernej wynos ił wówczas: 885 oficerów, 15210 podoficerów i żołnierzy, 381 czołgów, 473 d ziała i 5060 pojazdów mechanicznych różnego przeznaczenia. 1 i 2 Pułk Czołg ów oraz 24 Pułk Ułanów wyposażone były w czołgi typu M4 Sherman; 10 Pułk St rzelców Konnych miał na stanie maszyny Mk VIII Cromwell, natomiast 10 Pułk Dragonów był oddziałem piechoty zmotoryzowanej na wozach bojowych typu Carr ier. Pod koniec lipca 1944 dywizja została przerzucona do Normandii w kilku etapach, ostatnie elementy zostały wyładowane 1 sierpnia. Do akcji weszła 8 sierpnia 1944 w składzie 1 Armii Kanadyjskiej podczas Operacji Totalize. Wspólnie z 4 Kanadyjską Dywizją Pancerną rozpoczęła natarcie wzdłuż drogi C aen-Falaise w celu okrążenia sił 7 Armii niemieckiej. Operacja ta zakończył a się jednak niepowodzeniem. 14 sierpnia dywizja wzięła udział w Operacja T ractable, która miała spowodować okrążenie dwóch niemieckich armii w kotle w okolicach Falaise. Dowodzący atakiem generał Guy Simonds planował błyskaw iczne zdobycie Falaise jeszcze pierwszego dnia operacji. Ofensywa przekszta łciła się jednak w powolne i uciążliwe natarcie. Niemcy posiadali w tym rej onie znaczne siły i głębokie rubieże obronne. Przez 4 dni trwały zaciekłe w alki o przejście na rzece Dives. W końcu 10 Pułk Strzelców Konnych i 1 Pułk Pancerny je zdobyły. Następnie Maczek podzielił siły dywizji na dwa zgrupo wania, od nazwisk dowódców zwane zgrupowaniami Stefanowicza i Zgorzelskiego i pchnął je w zaistniały wyłom na tyły Niemców. Strategiczny węzeł drogowy w Chambois wspólnie z amerykańskim batalionem z 90 Dywizji Piechoty zdobył o zgrupowanie Zgorzelskiego (w jego składzie: 10 Pułk Dragonów i 24 Pułk Uł anów), a na wzgórzu Mont Ormel zwanym „Maczugą" ulokowały się zgrupowanie S tefanowicza (1 Pułk Pancerny, Batalion Strzelców Podhalańskich), wzmocnione później przez grupę Koszutskiego (2 Pułk Pancerny, 8 Batalion Strzelców) i 9 Batalion Strzelców. Niemieckie kontrnatarcie na pozycje 1 Dywizji, mając e rozerwać pierścień okrążenia, rozpoczęło się w nocy z 19 na 20 sierpnia. Przez następne dwa dni dywizja toczyła zażarte walki o wzgórza Mont Ormel o raz miasteczko Chambois. Niemcy atakowali z trzech stron: z zachodu przez 7 Armię i od wschodu i północy przez II Korpus Pancerny SS. Polskie oddziały zostały okrążone, a ich zaopatrywanie mogło odbywać się tylko z powietrza. Natarcia niemieckie uderzały falami i powoli wyczerpywały siły dywizji. W południe 21 sierpnia okrążonym polskim jednostkom na Mont Ormel przybyła z odsieczą 4 Kanadyjska Dywizja Pancerna. W tej sytuacji siły niemieckie nie miały już szans na wydostanie się z okrążenia. Po udanej akcji generał Mont gomery powiedział: Niemcy byli jakby w butelce, a polska dywizja była korki em, którym ich w niej zamknęliśmy. Boje te znane są w polskiej historiograf ii jako bitwa pod Falaise. Po bitwie pod Falaise Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu, aż po brzeg Skaldy. Wojska alianckie przeszły do pościgu, a do ni ch 29 sierpnia dołączyła 1 Dywizja Pancerna. Jako samodzielna kolumna rozpo częła pościg. W ciągu 9 dni pokonała odległość 400 km, staczając liczne wal ki z cofającym się nieprzyjacielem i opanowując kolejne miasta. 6 września wkroczyła do Belgii, gdzie 10 Pułk Strzelców Konnych rozbił jedną z niemiec kich dywizji piechoty, a 3 Brygada Strzelców zdobyła miasto Ypres. 8 wrześn ia, po okrążeniu i z pomocą ruchu oporu odbito Tielt. W tym samym czasie at akowano Ruysselede, w którym Niemcy bronili się bardzo zaciekle, a walki pr zedłużały się. W tej sytuacji Stanisław Maczek skierował tam dodatkowe siły . Niemcy po ciężkich stratach zostali zmuszeni do wycofania się. Następnie oddział pod dowództwem podpułkownika Koszutskiego wyruszył z zadaniem opano wania przeprawy na Kanale Gandawskim. LXVII korpus okazał się jednak zbyt s ilny i polska dywizja została zatrzymana. Wprawdzie Batalion Strzelców Podh alańskich zdołał sforsować pierwszą odnogę kanału ale ze względu na duże st raty Podhalańczycy musieli się wycofać. 10 września dowódca Korpusu Kanadyj skiego nakazał przerwanie forsowania kanału i skierował 1 Dywizję Pancerną w rejon Gandawy. Południowa część miasta była już w tym czasie opanowana pr zez jednostki brytyjskiej 2 Armii, natomiast północną wciąż okupowali Niemc y. Miasto znajdywało się pod ciężkim ogniem artylerii niemieckiej. Do Ganda wy wkroczyła 3 Brygada Strzelców, owacyjnie witana przez mieszkańców i wraz z belgijskim ruchem oporu zaatakowano północną część miasta. Walki toczyły się kilka dni i dopiero 17 września Niemcy zaprzestali ostrzału. W tym sam ym czasie 10 Brygada Kawalerii Pancernej przeszła do rejonu na wschód od Ga ndawy i opanowała szereg miast, biorąc do niewoli około 170 żołnierzy niemi eckich. Silna obrona kanału Gandawskiego zmusiła dowództwo 1 Armii Kanadyjs kiej do zmiany kierunku działań. 15 września II Korpus Kanadyjski z wchodzą cą w jego skład 1 Dywizją Pancerną uderzyły w kierunku ujścia Skaldy. Po dr odze był port Terneuzen, jednak żeby go zdobyć trzeba było zaatakować dwa m iasta położone w pobliżu. Miejscowość Axel położona była na wzgórzu i stano wiła naturalny bastion obrony. Natarcie rozpoczęło się 16 września i trwało kilka dni. 19 września udało się opanować oba miasta a generał Maczek rozp oczął porządkowanie oddziałów 1 Dywizji Pancernej. 27 października Polacy o trzymali rozkaz ataku na ważny węzeł drogowy i stolicę Brabancji – Bredę. 2 9 października po ciężkich walkach udaje się wyzwolić Bredę bez strat wśród ludności cywilnej. Uderzenie trwało dwa dni po czym dywizja uderzyła na Mo erdijk. Atak rozpoczął się 3 listopada i zakończył się dopiero 9 listopada. Trudny teren uniemożliwiał szybki atak. Artyleria musiała niszczyć niemiec kie umocnienia aby stały się możliwe do przejścia przez czołgi. Zaangażowan o wówczas 20 dywizjonów artylerii z 1 Armii Kanadyjskiej aby pomogły w wyrą bywaniu przejścia. Dopiero po 6 dniach i silnym ataku 1 Dywizji Niemcy skap itulowali. Po zdobyciu Moerdijk Polacy przeszli do obrony nad rzeką Mozą i aż do 7 kwietnia 1945 roku prowadzili wypady w celach rozpoznawczych. Czas ten charakteryzował się ciągłymi patrolami, uzupełnianiem sprzętu i persone lu oraz nieustającym szkoleniem. 8 kwietnia ruszyła ostatnia wielka ofensyw a aliantów na Zachodzie. 1 Dywizja Pancerna przekroczyła granicę niemiecką pod Goch i uderzyła w kierunku kanału Kuersten. Nie udało się sforsować go z marszu i dopiero po silnym wsparciu lotniczym i artyleryjskim udało się p rzełamać obronę niemiecką. 2 Pułk Pancerny oswobodził obóz kobiet-żołnierzy Armii Krajowej w Oberlangen. Były one pierwszymi w historii wojen kobietam i jeńcami. Obóz liczył 1745 osób w tym 9 niemowląt. Podpułkownik Stanisław Koszutski powiedział wtedy: „Żołnierze Armii Krajowej i Towarzysze Broni, t o historyczny moment spotkania na ziemi niemieckiej dwóch Polskich Sił Zbro jnych. Dzień 18 kwietnia niech zostanie na zawsze w Waszej Pamięci jako uko ronowanie dążeń i trudów. Niech żyje Polska!". Następnym zadaniem dywizji b ył atak na niemiecką bazę morską w Wilhelmshaven. Siły atakujące składały s ię z trzech kolumn: 3 Kanadyjskiej Dywizji Piechoty, 1 Polskiej Dywizji Pan cernej i 4 Kanadyjskiej Dywizji Pancernej. Natarcie przebiegało w bardzo tr udnym terenie Niziny Fryzyjskiej z licznymi depresjami, kanałami, rzekami i zalewami. 4 maja dywizja dotarła pod zewnętrzny pierścień umocnień miasta i rozpoczęła przygotowania do szturmu. Dzień przed natarciem nadeszła wiado mość o upadku Berlina. W pasie natarcia 21 Grupy Armii Niemcy skapitulowali . 5 maja płk dypl. Antoni Grudziński przyjął kapitulację dowództwa twierdzy , bazy Kriegsmarine, floty "Ostfrisland", dziesięciu dywizji piechoty i ośm iu pułków piechoty i artylerii. Następnego dnia, ku zdziwieniu oficerów nie mieckich, 1 Dywizja rozpoczęła okupowanie miasta i portu, zawieszając nad n im polskie flagi. W Wilhelmshaven wzięto do niewoli 2 admirałów, 1 generała , 1900 oficerów i 32 żołnierzy. Zdobyto 3 krążowniki, 18 okrętów podwodnych , 205 innych jednostek, 94 działa forteczne, 159 dział polowych, 560 ciężki ch karabinów maszynowych, 40 000 karabinów, 280 000 pocisków artyleryjskich , 64 miliony sztuk amunicji strzeleckiej, składy min i torped oraz zapasy ż ywności dla 50 tysięcy ludzi na 3 miesiące. Przez następne dwa lata Polacy, pod dowództwem generała Klemensa Rudnickiego, pełnili zadania okupacyjne n a terenie północno-zachodnich Niemiec. W czerwcu 1947 roku 1 Dywizja został a przerzucona do Anglii, gdzie nastąpiła jej demobilizacja i rozbrojenie. DTSTAMP:20260519T050338Z DTSTART;VALUE=DATE:20130225 DTEND;VALUE=DATE:20130226 SEQUENCE:0 RRULE:FREQ=MONTHLY;COUNT=100;INTERVAL=12;BYMONTHDAY=+25 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR